Themavoorbereiding

Tijdens deze sessie duiken we in de leerdoelen van het aankomende thema. We bekijken hoe je deze doelgericht en betekenisvol kunt introduceren en hoe je zorgt voor voldoende kennisoverdracht binnen het spel en de activiteiten.
Een goed begin is het halve werk – daarom staan we stil bij verschillende manieren om een thema krachtig te openen. Denk aan het gebruik van de magische kubus, thematische voorwerpen en andere inspirerende introducties die aansluiten bij de belevingswereld van het jonge kind. Op die manier prikkel je de nieuwsgierigheid en leg je een stevige basis voor betekenisvol spel in de hoeken en tijdens gezamenlijke activiteiten.
We maken een start met het verhalend ontwerp: een werkwijze waarin het verhaal zich ontwikkelt mét en dóór de kinderen. Door hun eigen initiatieven toe te voegen aan het verhaal, worden zij actieve deelnemers en mede-eigenaar van het thema.
Verhaaltekening en letterkennis
Een verhaaltekening is een tekening die kinderen gebruiken om een ervaring, gebeurtenis of idee te vertellen. Door te tekenen en daar woorden, letters of symbolen aan toe te voegen, krijgen jonge kinderen houvast om hun verhaal onder woorden te brengen. Zo vormen verhaaltekeningen een krachtige brug tussen mondelinge taal, woordenschat en beginnende letterkennis.
Tijdens dit verdiepingsuurtje leer je hoe je verhaaltekeningen doelgericht inzet om letterbewustzijn en voorbereidend schrijven te stimuleren. Je ziet hoe kringgesprekken, woordkaarten, open vragen en spel in de taal- en vertelhoek samenkomen in betekenisvolle activiteiten.
We laten zien hoe kinderen via tekeningen experimenteren met letters, woorden naschrijven of stempelen en spelenderwijs stappen zetten richting lezen en schrijven. Je krijgt concrete ideeën om verhaaltekeningen thematisch in te zetten als voorloper van het schrijfonderwijs, met aandacht voor mondelinge taal, woordenschat en letterkennis.
Digitale geletterdheid binnen Leskracht Wereldoriëntatie
In dit verdiepingsuurtje kijken we hoe je digitale geletterdheid op een betekenisvolle en haalbare manier verweeft in het onderwijs aan jonge kinderen. Niet als los vak of extra opdracht die erbij komt, maar binnen spel, kringactiviteiten, rijke thema’s, taal, woordenschat en wereldoriëntatie.
Je krijgt praktische voorbeelden van activiteiten waarbij kleuters leren kijken, luisteren, verwoorden, vergelijken, ordenen, kiezen en maken. Denk aan samen informatie zoeken in rijke bronnen, praten over beelden en filmpjes, verschillen en overeenkomsten benoemen, eenvoudige keuzes onderbouwen en iets maken of ontwerpen binnen het thema.
We laten zien hoe je de nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid in samenhang wegzet binnen de thematische context. Daarbij besteden we aandacht aan bewust en veilig omgaan met digitale middelen, kritisch kijken naar informatie en het stimuleren van taaldenken en redeneren.
Je krijgt concrete handvatten om digitale geletterdheid passend bij de onderbouw toe te passen, op een manier die aansluit bij spelend leren, nieuwsgierigheid en kennisopbouw binnen het thema.
Werken aan rekendoelen binnen het thema
Rekenen krijgt betekenis wanneer kinderen het kunnen ervaren, gebruiken en uitproberen in hun spel. Jonge kinderen tellen, vergelijken, meten, bouwen, wegen, verdelen, sorteren en ontdekken patronen terwijl ze bezig zijn met echte materialen en herkenbare situaties. Juist binnen een thema ontstaan daardoor de hele dag door waardevolle kansen om aan rekendoelen te werken.
Tijdens dit verdiepingsuurtje kijken we hoe je rekenkansen binnen een thema herkent, benut en verdiept. We laten zien hoe je bestaande activiteiten uit het themaboekje kunt versterken met gerichte rekenvragen, rekentaal en kleine impulsen die het spel rijker maken. Hoe haal je meer rekenen uit een bouwactiviteit, een route, een kookhoek, een ontdektafel, een bewegingsspel of een ontwerpvraag? En hoe zorg je ervoor dat kinderen niet alleen handelen, maar ook leren verwoorden wat ze doen, zien en denken?
We maken dit concreet aan de hand van de Proeftuintjes. Denk aan meten en wegen in de Woonkeuken, routes en plattegronden maken in de Rekentuin, bouwen met vormen op de Bouwplaats, stappen tellen op het Beweegpad, materialen sorteren in de Groene hoek of eerlijk verdelen tijdens spel. Daarbij kijken we steeds welke rekendoelen aan bod komen, zoals getalbegrip, meten, meetkunde, verhoudingen, verbanden en beginnende bewerkingen.
Je krijgt praktische voorbeelden, vragen en werkvormen waarmee je rekenen op een natuurlijke manier kunt verbinden aan het thema. Zo leer je hoe je met kleine, doelgerichte toevoegingen het rekenbegrip van kinderen verdiept, zonder het spel of de betrokkenheid te onderbreken.
Bouwen aan rijke hoeken met spelimpulsen
Rijke hoeken ontstaan niet door ze alleen mooi aan te kleden, maar door ze betekenis te geven binnen het thema. Juist in de onderbouw leren kinderen door te spelen, te onderzoeken, te imiteren, te overleggen, te maken en opnieuw te proberen. Een goed ingerichte hoek nodigt uit tot spel, maar een sterke spelimpuls zorgt ervoor dat het spel verder komt en dat kinderen nieuwe taal, kennis en ervaringen opdoen.
Tijdens dit verdiepingsuurtje leer je hoe je vanuit kringactiviteiten, verhalen, vragen en de inbreng van kinderen hoeken opbouwt die passen bij het thema én bij de onderwijsdoelen. Hoe maak je van een gewone bouwhoek, huishoek, ontdektafel of spelplek een betekenisvolle speelleerplek? Welke materialen voeg je toe? Welke rol geef je Zelfie? Welke open vragen stel je? En hoe zorg je ervoor dat kinderen echt tot spel komen, zonder dat jij het spel volledig overneemt?
We maken dit concreet aan de hand van de Proeftuintjes. Je leert hoe je met kleine spelimpulsen het spel kunt verdiepen, bijvoorbeeld door een probleem in te brengen, een nieuw materiaal toe te voegen, een rol te introduceren, een beeldscript te gebruiken of samen met de kinderen een nieuwe speelsituatie te bedenken. Daarbij kijken we hoe rijke hoeken bijdragen aan taalontwikkeling, woordenschat, sociale interactie, onderzoekend en ontwerpend spelen.
Je krijgt praktische voorbeelden en handvatten om hoeken doelgericht, speels en samenhangend op te bouwen. Zo geef je de inbreng van kinderen een duidelijke plek, terwijl je als leerkracht richting blijft geven aan de leerdoelen binnen het thema.
Werken aan taaldoelen binnen het thema
Taal krijgt betekenis wanneer kinderen woorden, zinnen en verhalen nodig hebben om mee te kunnen doen in het spel. In een rijk thema ontstaan voortdurend kansen om te luisteren, vertellen, overleggen, vragen stellen, nieuwe woorden gebruiken, verhalen naspelen, tekenen, schrijven en betekenis geven aan teksten en beelden.
Tijdens dit verdiepingsuurtje leer je hoe je taaldoelen doelgericht verweeft binnen het thema. We kijken hoe je vanuit kringactiviteiten, prentenboeken, praatplaten, verhalen, de Biebbox, woordkaarten en de Proeftuintjes werkt aan mondelinge taal, woordenschat, beginnende geletterdheid, verhaalbegrip en taaldenken. Hoe zorg je ervoor dat nieuwe woorden niet alleen worden aangeboden, maar ook echt terugkomen in spel, gesprekken en verwerking?
We maken dit praktisch met voorbeelden uit de speelleeromgeving. Denk aan taal uitlokken in het rollenspel, doelwoorden gebruiken in de Woonkeuken of Bouwplaats, samen een verhaal opbouwen met Zelfie, beeldkaarten inzetten bij gesprekken, kinderen laten vertellen over wat ze hebben gemaakt of ontdekt, en spelenderwijs werken aan schrijven, lezen en taalbeschouwing binnen betekenisvolle situaties.
Je krijgt concrete voorbeelden, vragen en werkvormen waarmee je de taalontwikkeling binnen het thema kunt versterken. Zo leer je hoe je taal niet als losse activiteit aanbiedt, maar steeds verbindt aan spel, kennisopbouw, woordenschat, interactie en de belevingswereld van jonge kinderen.